Houbo un tempo no que viaxar consistía en tachar monumentos dunha lista. En enlazar voos, madrugar para evitar colas e volver a casa coa placa de memoria chea, pero coa sensación de non estar realmente en ningún sitio. Hoxe, fronte a ese turismo acelerado, gaña terreo outra forma de percorrer o mundo: unha que propón cambiar a velocidade pola presenza, o itinerario frenético polo tempo de calidade e a acumulación de experiencias por aquelas que deixan pegada. Iso é o turismo slow, unha filosofía que nos permite viaxar mellor.

A súa orixe hai que buscala lonxe dos aeroportos. En 1986, Italia viu nacer o movemento Slow Food como resposta á expansión da comida rápida e a unha forma de consumir cada vez máis homoxénea e apresurada. Aquela reivindicación do produto local, das tradicións e do pracer de comer sen mirar o reloxo terminou estendéndose a outros ámbitos da vida. Xurdiu así o Slow Living, un xeito de entender o día a día con máis conciencia e menos présas, do que naceu o slow travel. A publicación In Praise of Slow, de Carl Honoré, en 2004, terminou de consolidar unha idea que hoxe parece máis vixente ca nunca: viaxar non consiste en ir máis lonxe, senón en estar máis presentes.

Non é casualidade, polo tanto, que esta tendencia atope un terreo fértil nun momento no que o descanso se converteu case nun ben de luxo. Vivimos rodeados de pantallas, notificacións e axendas que de cando en cando deixan espazo para o silencio. Por iso, cada vez máis viaxantes buscan destinos onde recuperar algo tan sinxelo, e tan escaso, como a calma.

E para que esa forma de viaxar funcione, o aloxamento deixa de ser un simple lugar onde durmir para converterse nunha parte esencial da viaxe. A arquitectura, a paisaxe, a gastronomía ou a relación coa contorna poden marcar a diferenza entre unhas vacacións máis e unha auténtica desconexión. Nese sentido, Paradores encaixa de forma natural en moitos dos principios do turismo slow. Con edificios históricos ou integrados en paisaxes de enorme valor ambiental, gastronomía de proximidade, rutas que parten desde a mesma porta, spas, xardíns, miradoiros e contornas onde o luxo consiste, precisamente, en que non sucede nada... salvo o importante.

Hai poucos lugares onde o silencio teña tanta historia como o antigo mosteiro de San Pedro de Villanueva, hoxe Parador de Cangas de Onís. Máis de doce séculos contemplan uns muros concibidos orixinalmente para a vida monástica, onde o ritmo pausado non era unha moda, senón unha forma de entender o mundo.

Á beira do río Sella, a contorna permite camiñar entre bosques húmidos, carreiros que conducen cara aos Picos de Europa e paseos xunto á auga. O programa Natureza para os Sentidos permite, ademais, vivir experiencias tan suxestivas como os baños de bosque, descubrir o traballo dos cans pastores ou percorrer os Lagos de Covadonga xunto a guías locais.

Despois chega outro dos grandes praceres da viaxe lenta: sentarse á mesa. Fabes asturianas, verdiñas, peixes do Cantábrico e sobremesas de tradición monacal converten a gastronomía asturiana noutra forma de coñecer o territorio.

As montañas teñen unha capacidade case inmediata para ordenar o pensamento. No Val d'Aran, a paisaxe entra literalmente no Parador de Vielha grazas a un edificio concibido para abrirse aos cumes mediante grandes ventás e a un dos spas panorámicos máis completos de Paradores.

Pero o verdadeiro luxo está fóra. Camiños que seguen o curso do Garona, bosques de abetos, pequenas igrexas románicas e pobos onde a arquitectura tradicional segue marcando o carácter do val e permiten descubrir a montaña desde unha perspectiva tranquila, afastada da épica deportiva.

A cociña aranesa, coa olla do val, a troita e os produtos de tempada, completa unha experiencia profundamente ligada ao territorio.

Hai destinos cuxa maior virtude é precisamente estar lonxe de todo. No extremo occidental de Canarias, o Parador de El Hierro ocupa unha estreita franxa de terra entre o océano e o cantil de El Julan. Aquí a estrada remata e comeza outra forma de medir o tempo.

Reserva da Biosfera, a illa conserva unha paisaxe volcánica practicamente intacta, onde as camiñadas xunto ao mar, a observación de aves e o son constante do Atlántico substitúen ao ruído cotián.

Na mesa aparecen o peixe recentemente capturado, as verduras locais, as papas engurradas e o atún con mollo verde: unha cociña sinxela que resume perfectamente a autenticidade do lugar.

O benestar tamén pode atoparse entre o bosque e o océano. O Parador de Mazagón, situado en pleno Parque Nacional de Doñana, asómase a unha paisaxe de piñeirais, dunas móbiles e quilómetros de praia virxe.

Aquí os plans non necesitan horarios: podes camiñar descalzo pola area, percorrer o piñeiral en bicicleta, observar aves nas marismas, practicar ioga fronte ao mar ou esperar á tardiña mentres cambia a luz sobre os cantís. Incluso a noite invita a levantar a vista para contemplar a lúa lonxe da contaminación lumínica.

A cociña onubense mantén esa mesma filosofía baseada na proximidade, con peixes do Golfo de Cádiz, verduras da costa, choco e receitas frescas que demostran que comer ben tamén forma parte do descanso.

O turismo slow non pertence unicamente aos espazos naturais. Tamén atopa o seu lugar en cidades e conxuntos monumentais onde o patrimonio é o protagonista.

A Casa dos Infantes, construída no século XVIII por orde de Carlos III, conserva a elegancia serena da arquitectura neoclásica. Alí, o Parador de la Granja e os seus patios, galerías e spa crean un ambiente pensado para deter o reloxo durante uns días.

Moi preto, os xardíns do Palacio Real de La Granja despregan avenidas, arboredos, estanques e fontes monumentais que parecen concibidos para o paseo contemplativo, unha das actividades máis infravaloradas da viaxe contemporánea.

Despois, a tradición segoviana toma a quenda con judiones, bacoriño, cordeiro e o inconfundible ponche segoviano.

Na Costa da Morte, o océano nunca permanece igual. Cambia de cor, de intensidade e de carácter ao longo do día. Contemplalo é, en si mesmo, unha actividade.

O Parador Costa da Morte, integrado na ladeira mediante terrazas graduadas revestidas de pedra, madeira e vidro, parece formar parte da propia paisaxe. Desde os seus cuartos, o mar convértese no protagonista absoluto.

Os carreiros cara á praia de Lourido, os tramos do Camiño dos Faros e os paseos xunto aos cantís invitan a descubrir unha das costas máis salvaxes da península con calma, mentres o spa panorámico prolonga esa sensación de conexión coa contorna.

A experiencia remata, como tantas veces, arredor dunha mesa onde os peixes e mariscos de lonxa conviven con queixos galegos e a recoñecida tenreira loura.

Quizá a maior aprendizaxe do turismo slow sexa lembrar que non fai falta encher cada minuto para que unha viaxe mereza a pena. Que, ás veces, basta con escoitar un río desde un claustro centenario, almorzar sen mirar o reloxo, camiñar entre dunas, contemplar como cambia o mar ou deixar que o silencio faga o seu traballo.

Nun mundo que premia a velocidade, elixir destinos que favorecen a pausa converteuse case nun acto de rebeldía. E tamén de benestar.

ELIXE PARADORES E DESFRUTA DA VIAXE